• AfshaRex

نگاهی بنیادین به وضعیت برابری ریال در برابر دلار

عمده تقاضا در بازار ارز شامل:

- واردات رسمی : ۵۴ میلیارد دلار

- واردات قاچاق : حدود ۱۵ میلیارد دلار

- تقاضای سفته بازی : ۳۵ میلیارد دلار( ارز خانگی) می‌باشد.


در واردات رسمی: افزایش چشمگیر نرخ ارز و مشکلاتی که در زمینه حمل و نقل کالا و بیمه محصول به وجود آمده موجبات کاهش واردات کالا به کشور را فراهم آورده است؛


- در ۶ ماهه ابتدایی امسال حدود ۱۰ درصد کاهش واردات داشته‌ایم؛

- در همین زمان میزان صادرات ایران به مقدار ۱۳٪ رشد داشته، و در مجموع ترازی مثبت ۴.۵ میلیارد دلار ایجاد کرده است.


⚠️ این تراز در سال ۹۶ منفی ۷ میلیارد دلار بود؛ در شش ماه آینده اما از میزان درآمدهای صادراتی ایرانی کاسته خواهد شد.


اما تغییری که در مولفه های صادراتی ایران ایجاد شده، تغییر در حجم کالاهای سبد صادراتی ایران است؛

به عنوان مثال در ۶ ماهه ابتدایی سال جاری نسبت به مدت مشابه سال قبل حجم دلاری صادرات میعانات گازی به عنوان مهم ترین کالای صادراتی ایران، از کل صادرات از ۱۶.۵ درصد به ۱۰.۴۶ درصد کاهش یافته است؛


علاوه بر اینکه سهم صادرات نفتی از سبد صادراتی کشور کاسته شده، میزان واردات نیز طی ماه‌های آینده به دلایل فوق الذکر کاهش خواهد یافت و این دو موضوع می‌تواند تا حدی اثرات کاهش صادرات نفت و تاثیر آن بر برابری ریال را جبران کند.





واردات قاچاق :سالانه حدود ۱۵ میلیارد دلار کالای قاچاق به کشور وارد می‌شود که محل تامین آن از بازار آزاد است؛


افزایش شدید نرخ ارز موجب آن شده که قاچاق بسیاری از کالاها به داخل کشور صرفه اقتصادی نداشته باشد؛ مضاف بر این، اجرای طرح‌هایی مثل رجیستری و کاهش تعرفه‌ها هم بر کاهش واردات قاچاق کالا تاثیر داشته است که موجب خواهد شد میزان تقاضای خرید دلار در این حوزه به نحو چشمگیری کاهش و حجم مهمی از تقاضا از بازار حذف گردد.


تقاضای سفته بازی: عدم ثبات اقتصادی و تنش های سیاسی همواره عده ای را مجاب کرده که بخشی از سرمایه ریالی خود را به دلار تبدیل کنند؛


ماه‌های اخیر این تقاضا به دلیل نگرانی نسبت به اعمال تحریم های سنگین اقتصادی و وضعیت تراز مالی بانک‌ها بسیار بیشتر شد به نحوی‌که حجم دلار ذخیره شده در جیب مردم عادی به ۳۵ میلیارد دلار رسید که بیش از دو برابر رقم ابتدای سال بود؛


دولت و بانک مرکزی نیز طی این مدت به بازار اجازه دادند تا تکانه های شدید خود را انجام دهد تا علاوه بر کسب درآمد سنگین برای خود (۲۰۰ هزار میلیارد اضافه درآمد در شش ماه اول که معادل کل درآمد سال پیش است)، انرژی بازار را هم به طور کامل تخلیه کنند؛


خریداران خانگی نیز که اکثراً سبد سرمایه‌شان پر از دلار است با آرام شدن جو بازار به دنبال نقطه فروش هستند تا نقطه خرید؛


از دیگر عواملی که از توان صعودی دلار کاسته، عبور قیمت دلار از ارزش ذاتی آن است؛


اعمال مابه تفاوت تورم دو کشور ایران و آمریکا در نرخ دلار در سال ۸۱ (به عنوان سالی که کشور بهترین وضعیت اقتصادی را در بین سال‌های پسین و پیشین داشت)، باعث رسیدن ارزش ذاتی دلار در ابتدای سال ۹۷ به عدد ۶۹۹۵ می‌گردد؛


با توجه به متوسط نرخ تورم ۷ ماه ابتدایی سال بر مبنای آمار دولتی ۲۹.۴٪ و متوسط نرخ تورم آمریکا در همین مدت ۱.۸٪ ، به ارزش ذاتی دلار در عدد ۸۹۲۵ می‌رسیم؛


⚠️ در اوج تحریم های سنگین دور قبل، تورم ایران به ۳۴.۷ ٪ رسیده بود؛ حتی اگر بر خلاف اعلام دولت، تورم چند ماه اخیر توانسته باشد سقف تورم ۷۰ سال اخیر کشور را هم که ۵۰٪ است شکسته باشد بازهم ارزش ذاتی دلار ۱۰۳۵۹ می‌شود؛


هر کدام از این اعداد را در نظر بگیریم، خواهیم دید نرخ دلار برای اولین بار از ارزش ذاتی آن بیشتر شده است؛


برای سال آینده نیز برآورد صندوق بین المللی پول از تورم ایران، در حدود ۳۴٪ می‌باشد که باعث می‌شود ارزش ذاتی دلار در سال ۹۸ به ۱۴۵۰۰ برسد.


از دیگر عواملی که از توان دلار برای صعود کاسته، کاهش قدرت نقدینگی است؛ این شاخص که در ابتدای دولت روحانی حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان بود در آخرین آمار بانک مرکزی به ۱۶۷۲ هزار میلیارد تومان رسیده؛


اما افزایش شدید قیمت دلار تا حد زیادی قدرت این نقدینگی را نسبت به ماه‌های پیشین محدود نموده؛ حجم نقدینگی در پایان اسفند ۹۶، ۱۵۲۹ هزار میلیارد تومان بوده، که با توجه به قیمت دلار در آن زمان، این میزان نقدینگی توانایی فریز کردن ۳۰۵ میلیارد و هشتصد میلیون دلار را داشته که در آخرین آمار به ۱۲۸ میلیارد و ۶۱۵ میلیون دلار کاهش یافت؛


این اعداد نشان می‌دهد علی‌رغم اینکه نقدینگی همچنان توانایی تاثیر گذاری بر بازار ارز را دارد اما این توانایی یک سوم میزان پیشین است.


با در نظر گرفتن مطالب بالا تصور می‌شود امکان وقوع حرکات شدید صعودی در بازار ارز طی ماه‌های پیش رو چندان محتمل نباشد./


میثم دلفانی

Suite 208, 901 Whitehorse Rd, Box Hill, VIC 3128

©2020 by Afshar Money Exchange  /  Designed and developed by Rasta Art

+61 405 303 041

+61 3 9943 1731

  • LinkedIn
  • Instagram
  • Facebook
  • Telegram_icon